Wimpers zijn de haren die op de randen van je oogleden groeien, en ze doen veel meer dan je er mooi uit laten zien. Ze beschermen je ogen tegen stof, vuil en kleine deeltjes die anders makkelijk naar binnen zouden waaien. Tegelijkertijd zijn ze heel gevoelig voor aanraking, zodat je ogen zich razendsnel kunnen sluiten bij gevaar.
Mensen hebben doorgaans twee rijen wimpers per ooglid, waarbij de bovenste rij langer en dikker is dan de onderste. De haren zijn stevig en enigszins gebogen, wat helpt om vuil weg te leiden van het oogoppervlak. Gemiddeld heeft een mens zo’n 90 tot 160 wimpers op het bovenste ooglid en 70 tot 80 op het onderste ooglid.
Waarvoor dienen wimpers?
De beschermende functie van wimpers is hun belangrijkste taak. Ze werken als een soort filter: stofdeeltjes, zand en insecten worden tegengehouden voordat ze je oog bereiken. Als iets de wimpers aanraakt, stuurt het zenuwstelsel direct een signaal naar de oogspieren, waarna je ooglid zich sluit. Dit reflexbeweginkje gaat zo snel dat je er zelf nauwelijks iets van merkt.
Wimpers helpen ook bij het reguleren van licht en lucht rond het oog. Onderzoek laat zien dat de ideale wimperlengte voor deze functie ongeveer een derde van de breedte van het oog bedraagt. Te lange of te korte wimpers laten juist meer stof en lucht toe dan optimaal is voor de gezondheid van het oog.
Hoe snel groeien wimpers?
Wimpers groeien langzamer dan de haren op je hoofd. Een wimper groeit gemiddeld 0,12 tot 0,14 millimeter per dag. De groeicyclus bestaat uit drie fasen: de groeifase (anagen), de overgangsfase (catagen) en de rustfase (telogen). Na de rustfase valt de wimper uit en begint de cyclus opnieuw. De volledige cyclus duurt bij wimpers ongeveer drie tot zes maanden, afhankelijk van de persoon.
Dat betekent ook dat een uitgevallen wimper niet direct wordt vervangen. Je merkt dit niet snel, omdat de wimpers in verschillende fasen zitten en dus nooit allemaal tegelijk uitvallen. Vallen er opeens veel wimpers uit, dan kan dat een teken zijn van stress, een tekort aan voedingsstoffen of een huidaandoening. Bij twijfel is het verstandig een huisarts te raadplegen.
Kleur en dikte van wimpers
De kleur van wimpers hangt samen met de hoeveelheid pigment (melanine) in de haarschacht. Bij mensen met donker haar zijn wimpers doorgaans zwart of donkerbruin; bij lichtere haarkleuren kunnen ze blond of roodachtig zijn. Naarmate je ouder wordt, maakt het lichaam minder melanine aan, waardoor wimpers grijs of wit kunnen worden, net als hoofdhaar.
Wimpers zijn dikker en stugger dan de dunne donshaartjes elders op het gezicht. Die stevigheid zorgt ervoor dat ze rechtop blijven staan en hun beschermende werking goed kunnen uitvoeren. De dikte verschilt per persoon en hangt deels samen met erfelijkheid.
Wimpers en uiterlijk
Naast hun functie spelen wimpers een grote rol in hoe mensen eruitzien. Lange, volle wimpers worden in veel culturen als aantrekkelijk gezien. Daardoor bestaat er een grote markt voor wimperproducten: mascara, wimperextensions, wimperkrullers en wimperverfing zijn de meest bekende. Mascara is het meest gebruikte oogmakeupproduct ter wereld en wordt gebruikt om wimpers donkerder, dikker en langer te laten lijken.
Wimperextensions zijn echte of kunstmatige haren die één voor één op je eigen wimpers worden gelijmd. Ze geven een langduriger resultaat dan mascara, maar vragen onderhoud en kunnen, bij verkeerd gebruik, de eigen wimpers beschadigen of uitdunnen. Het is daarom verstandig dit te laten doen door een gecertificeerde schoonheidsspecialist.
Wanneer zijn wimpers een gezondheidssignaal?
Wimpers zeggen soms iets over je gezondheid. Overmatig uitvallen van wimpers kan samenhangen met een schildklieraandoening, alopecia (een auto-immuunziekte waarbij haarfollikels worden aangetast) of langdurige stress. Ook sommige medicijnen kunnen wimperverlies veroorzaken als bijwerking.
Ontstekingen aan de haarfollikels van wimpers, ook wel blefaritis genoemd, zijn vrij veel voorkomend. Hierbij raken de ooglidranden rood en schilferig, en kunnen wimpers uitvallen of scheef groeien. Een oogarts of huisarts kan dit diagnosticeren en behandelen.
Wimpers zijn kleine haren met een grote functie. Ze beschermen je ogen dagelijks zonder dat je er bewust bij nadenkt. Heb je plotseling meer uitval dan normaal of last van pijnlijke ooglidranden, neem dan contact op met een arts in plaats van zelf te zoeken naar een oplossing.
