BIAB nagels zijn in de zorg niet toegestaan op de werkvloer. Net als gelnagels, acrylnagels en andere kunstnagels vallen ze onder de categorie kunstnagels, en die zijn verboden voor zorgmedewerkers die direct patiëntcontact hebben. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) let hier actief op bij bezoeken aan zorginstellingen en kan handhaven als de regels niet worden nageleefd.
Toch is er veel onduidelijkheid over dit onderwerp, ook onder zorgprofessionals zelf. Want wat maakt BIAB precies anders dan gewone nagellak? En gelden de regels ook als je geen directe zorg verleent? Hier vind je een helder overzicht van wat de regels zijn en waarom ze bestaan.
Waarom zijn BIAB nagels in de zorg verboden?
BIAB staat voor “Builder In A Bottle”, een soort gel die als versteviging op de nagel wordt aangebracht. Het eindresultaat lijkt op een natuurlijke nagel, maar de laag die eroverheen zit is een kunststofproduct. Dat is precies het probleem in een zorgomgeving.
Onder kunstnagels, ook onder BIAB, kan vocht vastzitten. Dat vocht is een ideale omgeving voor bacteriën en schimmels, waaronder gevaarlijke ziekteverwekkers zoals Pseudomonas aeruginosa en Candida. Zorgmedewerkers werken met kwetsbare patiënten: mensen met een verzwakt immuunsysteem, wonden of operatieplekken. De kans op een infectie via de handen is in die context groter dan in een gemiddelde werksituatie.
Handenwassen en desinfectie zijn ook minder effectief als er kunstnagels aanwezig zijn. De randen en onderkant van de nagel zijn moeilijker te reinigen, waardoor micro-organismen achterblijven, ook na het wassen. Dat risico is met BIAB niet kleiner dan met acryl of gel.
Wat zegt de richtlijn over nagels in de zorg?
De V&VN (Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland) en de richtlijnen rondom handhygiëne in de zorg zijn duidelijk: kunstnagels, gelnagels en nagellak worden niet aanbevolen voor zorgmedewerkers met direct patiëntcontact. De IGJ toetst zorginstellingen hierop en verwacht dat zij een beleid voeren dat medewerkers hierover informeert.
De richtlijn geldt specifiek voor medewerkers die direct zorg verlenen, zoals verpleegkundigen, verzorgenden, artsen en paramedici. Voor medewerkers die geen direct patiëntcontact hebben, zoals administratief personeel, gelden de regels in principe niet. Maar veel zorginstellingen hanteren voor de duidelijkheid een organisatiebreed beleid.
Gewone nagellak staat ook ter discussie. Afbladderende nagellak kan een bron van besmetting zijn, en ook de bewezen extra bacteriegroei onder nagellak in zorgomgevingen speelt een rol. Sommige instellingen staan lichte, niet-afbladderende nagellak toe; andere verbieden ook dit. Controleer het beleid van jouw instelling.
BIAB in de zorg: de praktijk
In de praktijk werken er medewerkers in de zorg die BIAB dragen zonder dat dit altijd direct wordt opgemerkt. BIAB ziet er immers uit als een gewone, iets glanzende nagel. Toch is het ook bij BIAB de vraag of de laag volledig hygiënisch te houden is, en het antwoord is: nee, niet op het niveau dat in de zorg vereist is.
Als je als zorgmedewerker wil weten of jouw instelling een expliciet beleid heeft over BIAB, kun je dit navragen bij de hygiënist, de leidinggevende of de afdeling kwaliteit en veiligheid. Steeds meer instellingen specificeren in hun beleid ook BIAB en andere nieuwere nagelproducten, naast de al langer bekende gel- en acrylnagels.
Wat zijn de alternatieven?
Voor zorgmedewerkers die hun nagels willen verzorgen of versterken zijn er weinig alternatieven die volledig veilig en beleidsconform zijn. Wat je wel kunt doen:
- Nagels kort houden (niet langer dan de vingertop) en goed bijvijlen, zodat er geen scherpe randen zijn.
- Een goede handcrème gebruiken na elke werkdag om de nagels en het nagelriem te verzorgen, bij voorkeur na werktijd.
- Nagels zonder coating of met een lichte, niet-afbladderende nagellak dragen, als jouw instelling dat toestaat.
- Buiten werktijd BIAB of gel laten zetten, maar dit tijdig laten verwijderen voor je weer begint.
Er is op dit moment geen nagelproduct op de markt, inclusief BIAB, dat voldoet aan de hygiëne-eisen voor direct zorgpersoneel. De enige veilige keuze is: geen coating op de nagels tijdens de werkdag.
Ben je als zorgmedewerker onzeker over wat jouw instelling precies toestaat? Vraag het na bij de infectiepreventieadviseur of hygiënist van jouw organisatie. Die kan je precies vertellen welk beleid er geldt en waarom, en dat voorkomt dat je onbedoeld de regels overtreedt.
