Natuurlijke cosmetica is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Meer mensen lezen etiketten, stellen vragen over ingrediënten en kiezen bewust voor producten zonder synthetische toevoegingen. Dat is begrijpelijk, want de huid is het grootste orgaan van het lichaam en neemt stoffen gedeeltelijk op. Wat je smeert, raakt dus meer dan alleen het oppervlak.
Wat maakt een product natuurlijk?
Een product heet natuurlijk als de ingrediënten afkomstig zijn uit de natuur, zoals planten, mineralen of dierlijke stoffen. Denk aan sheaboter, amandelolie, aloë vera of bijenwas. Er bestaat geen wettelijke definitie van “natuurlijke cosmetica” in Europa, wat betekent dat elk merk de term anders kan gebruiken. Sommige producten die zich natuurlijk noemen, bevatten alsnog conserveringsmiddelen of kunstmatige geurstoffen. Wie zeker wil weten wat er in een product zit, doet er goed aan het ingrediëntenlijstje te lezen. Ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid, van veel naar weinig. Staat water bovenaan en een plantextract helemaal onderaan, dan bevat het product maar een klein beetje van dat extract.
Keurmerken die houvast geven
Omdat de term “natuurlijk” niet beschermd is, zijn onafhankelijke keurmerken een handige manier om producten te beoordelen. Bekende certificeringen zijn COSMOS Natural, COSMOS Organic en het Ecocert keurmerk. Deze organisaties controleren of een product aan strenge eisen voldoet. Ze kijken naar de herkomst van ingrediënten, de productiewijze en de verpakking. Een product met zo’n keurmerk bevat geen parabenen, siliconen of kunstmatige kleurstoffen. Biologisch gecertificeerde producten gaan nog een stap verder: een groot deel van de plantaardige ingrediënten moet dan ook biologisch geteeld zijn. Wie snel wil weten of een product betrouwbaar is, zoekt naar een van deze logo’s op de verpakking.
Werken plantaardige ingrediënten echt?
Veel mensen vragen zich af of producten op basis van planten en oliën net zo goed werken als conventionele crèmes. Het antwoord hangt af van wat je zoekt. Rosehip olie bevat van nature vitamine C en vetzuren die de huid kunnen verzorgen en kleine oneffenheden verminderen. Calendula staat bekend om zijn kalmerende werking en wordt al eeuwenlang gebruikt bij geïrriteerde huid. Hyaluronzuur kan ook van plantaardige of biotechnologische oorsprong zijn en houdt vocht in de huid vast. De wetenschap bevestigt de werking van meerdere van deze ingrediënten, maar de concentratie in een product bepaalt hoeveel effect je merkt. Een product met een hoge concentratie werkzame stoffen doet meer dan een product waarbij het plantextract slechts als marketingmiddel dient.
De huid en gevoeligheid voor ingrediënten
Natuurlijk betekent niet automatisch veilig voor iedereen. Etherische oliën zoals lavendel of pepermunt kunnen bij gevoelige huid juist irritatie veroorzaken. Kokosnootolie is voor sommige huidtypen prima, maar voor anderen te zwaar en kan poriën verstoppen. Mensen met eczeem of een zeer droge huid profiteren soms meer van een goed geformuleerde, parfumvrije crème dan van een product vol plantaardige geurstoffen. Het huidtype speelt een grote rol bij de keuze voor de juiste verzorging. Dat geldt voor plantaardige producten net zo goed als voor andere cosmetica. Wie de huid wil kalmeren of herstellen, kiest het beste voor eenvoudige formules met weinig ingrediënten en zonder onnodige toevoegingen.
Veelgestelde vragen
Is natuurlijke cosmetica altijd beter voor de huid?
Natuurlijke cosmetica is niet per definitie beter voor de huid. Sommige plantaardige ingrediënten kunnen irritatie of allergische reacties veroorzaken, zeker bij een gevoelige huid. Wat wel helpt, is kiezen voor producten met zo min mogelijk onnodige toevoegingen, ongeacht of ze natuurlijk of conventioneel zijn.
Hoe lees ik het ingrediëntenlijstje van een cosmetisch product?
Op een cosmetisch product staan ingrediënten vermeld in het INCI formaat, een internationale naamgeving op basis van Latijn en Engels. Ze staan gerangschikt van meest aanwezig naar minst aanwezig. Online tools zoals de CosDNA database helpen je om ingrediënten op te zoeken en te begrijpen wat ze doen.
Kun je zelf natuurlijke huidverzorging maken?
Het is mogelijk om zelf eenvoudige producten te maken, zoals een scrub van suiker en olie of een masker van honing en havermout. Toch is zelfgemaakte cosmetica niet altijd stabiel of veilig voor langdurig gebruik. Zonder de juiste conservering kunnen bacteriën en schimmels groeien. Wie vaker zelfgemaakte producten wil gebruiken, doet er verstandig aan zich in de basisprincipes van cosmetische chemie te verdiepen.
Wat is het verschil tussen biologische en natuurlijke cosmetica?
Natuurlijke cosmetica bevat ingrediënten uit de natuur, maar die hoeven niet biologisch geteeld te zijn. Biologische cosmetica gaat een stap verder: de plantaardige grondstoffen zijn geteeld zonder synthetische bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Een biologisch keurmerk geeft dus extra zekerheid over de teeltwijze van de ingrediënten.