Lengte is iets waar bijna iedereen wel eens aan denkt. Ben je lang of kort? Groei je nog? En waarom zijn sommige mensen veel groter dan anderen? Het zijn vragen die mensen van alle leeftijden bezighouden. Niet alleen in de klas of op het schoolplein, maar ook bij de dokter, in de sport en op sociale media. Influencers als Bram Krikke en Didi Shanna delen hun lichaamslengte gewoon online, en hun volgers reageren er massaal op. Dat laat zien hoe nieuwsgierig mensen zijn naar hoe groot iemand is.
Hoe groot worden mensen gemiddeld
In Nederland zijn mensen gemiddeld gezien een van de langste ter wereld. Nederlandse mannen zijn gemiddeld ongeveer 1,83 meter groot. Vrouwen zijn gemiddeld zo’n 1,71 meter. Dat is flink groter dan in veel andere landen. In landen als Bolivia of Indonesië is de gemiddelde lichaamslengte een stuk lager, soms wel twintig centimeter minder. Die verschillen komen door een mix van factoren: voeding, erfelijkheid en leefomstandigheden spelen allemaal een rol. Wie goed en gevarieerd eet tijdens het opgroeien, heeft een betere kans om zijn volle grootte te bereiken. Maar het gaat niet alleen om wat je eet. Slaap speelt ook een grote rol, want het groeihormoon wordt vooral aangemaakt als je slaapt.
Wanneer stop je met groeien
De meeste mensen stoppen met groeien ergens tussen hun zestiende en tweeëntwintigste jaar. Bij meisjes gebeurt dit meestal eerder dan bij jongens. Dat komt doordat meisjes eerder in de puberteit komen. Als de puberteit begint, gaat de groei een tijdlang juist snel. Daarna vlakt het af en sluit het lichaam de groeischijven af. Die groeischijven zitten aan de uiteinden van de botten. Zolang ze open zijn, kan het bot nog langer worden. Is de groeischijf gesloten, dan groeit het bot niet meer. Dat is waarom je na je twintigste vrijwel nooit meer langer wordt. Sommige mensen merken dat ze op latere leeftijd juist iets korter worden. Dat heeft te maken met slijtage van de tussenwervelschijven in de rug.
Erfelijkheid en omgeving bepalen hoe groot je wordt
Je genen hebben de grootste invloed op hoe groot je uiteindelijk wordt. Als je ouders allebei lang zijn, is de kans groot dat jij dat ook bent. Maar genen zijn niet het hele verhaal. Wetenschappers schatten dat erfelijkheid voor zo’n tachtig procent bepaalt hoe groot iemand wordt. De overige twintig procent hangt af van dingen als voeding, gezondheid en de omgeving waarin je opgroeit. Kinderen die in armoede opgroeien of vaak ziek zijn geweest, blijven soms wat kleiner dan ze op basis van hun genen hadden kunnen worden. Omgekeerd geldt dat goede voeding en een gezonde leefstijl je helpen om je genetisch potentieel zo goed mogelijk te bereiken. Sporters, zeker in sporten als basketbal of volleybal, zijn vaak opvallend groot. Dat is geen toeval: enerzijds selecteren die sporten op lengte, anderzijds zoeken lange mensen vaker die sporten op.
Wat lengte doet met zelfvertrouwen en hoe anderen je zien
Lang zijn wordt in veel culturen gezien als een voordeel. Onderzoek laat zien dat grotere mensen soms hoger worden ingeschat als het gaat om leiderschap of gezag. Bij sollicitaties zouden langere kandidaten iets vaker een positieve eerste indruk maken. Dat klinkt oneerlijk, en dat is het ook. Want of je nu groot of klein bent, dat zegt natuurlijk niets over je kwaliteiten of je karakter. Toch worstelen veel mensen met hun postuur. Kortere mensen voelen zich soms onzeker, terwijl heel lange mensen juist last kunnen hebben van aandacht die ze liever niet krijgen. Kleding passen, ergens onderdoor lopen, of een stoel vinden die comfortabel zit: voor mensen aan de uitersten van de maatschaal zijn dat dagelijkse uitdagingen. Steeds meer mensen delen die ervaringen openlijk online, wat het onderwerp minder taboe maakt.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn lichaamslengte nog beïnvloeden als ik volwassen ben?
Als volwassene kun je je lichaamslengte niet meer vergroten, omdat de groeischijven in je botten dan gesloten zijn. Wel kun je voorkomen dat je eerder krimpt door te zorgen voor sterke spieren en botten. Voldoende calcium, vitamine D en beweging helpen daarbij.
Wordt de gemiddelde lichaamslengte in Nederland nog groter?
De gemiddelde lichaamslengte in Nederland is lange tijd gestegen, maar de laatste jaren lijkt die groei te stagneren. Wetenschappers denken dat we dicht bij het maximum zitten dat genetisch en voedingstechnisch haalbaar is voor de Nederlandse bevolking.
Waarom zijn mensen in Nederland zo lang?
Nederlanders zijn zo lang door een combinatie van goede voeding, een hoog welvaartsniveau en gunstige genen. Generaties lang hebben mensen hier toegang gehad tot voldoende en gevarieerd voedsel, wat de groei tijdens de jeugd ondersteunt. Daar bovenop speelt erfelijkheid een grote rol.
Is er een verband tussen lichaamslengte en gezondheid?
Er zijn verbanden gevonden tussen lichaamslengte en bepaalde gezondheidsrisico’s. Grotere mensen hebben iets meer kans op sommige vormen van kanker, terwijl kleinere mensen een iets hoger risico op hart en vaatziekten kunnen hebben. Maar die verbanden zijn klein en zeggen weinig over de gezondheid van een individu.